Ömer Madra

İşgal altındaki Irak'ın devrik diktatörü Saddam Hüseyin'in, tutulduğu hücrede, gündelik hayatına ilişkin "çok özel" fotoğraflar, İngilizlerin "tabloid" gazetelerinden birinde yayımlandı.

Dünya Gözlem Enstitüsü'nün (Worldwatch Institute) her yıl düzenli olarak yayımladığı Yaşamsal İşaretler raporlarının proje direktörü Lisa Mastny, bu yılki raporla ilgili olarak, "Raporda belirtilen eğilimler, şu gerçekliğin altını çiziyorlar: Günümüzde küresel fonların tahsisi konusunda, önceliklerd

Bugünün ırkçılık kuramı ırktan söz etmiyor bize. Tarihsel kültürlere ve bu kültürlere aidiyet temeline dayanan, farklı kültürlerden gelen insanların bir arada bulunmalarını, yaşayabilme olasılıklarını kabul etmeyen, sınırları çok kalın hatlarla çizen bir ırkçılık söz konusu.

İnsan ile doğal dünya arasında binlerce yıldan beri güçbela sürdürülen o hassas denge, ya da "barış içinde birlikte yaşama" durumu, son 40-50 yıl içinde, insan lehine dramatik bir biçimde bozuluvermiş.

Geçen ay, Uluslararası Bağlantısızlar Hareketi'nin 50. yıldönümü dünyada kutlandı. Biz de, bu vesileyle, günümüzde hemen hemen hiç kimsenin pek hatırlamadığı ya da bilmediği bu "tuhaf" hareketin anlam ve önemi üzerine, çeyrek yüzyıl önce kaleme alınmış taze bir yazıyı yayınlamak istedik.

ABD Başkanı Bush'la Suudi Arabistan Veliaht Prensi Abdullah, Başkan'ın Crawford'daki "çiftlik evi"nde el ele yürümüşler, çocuklar gibi şen... Bu olağanüstü muhabbet gösterisinin sebeb-i hikmetini sual edecek olursanız, bir anlaşmaya varılmış olması diyebiliriz.

İklim değişikliği, bir çevre meselesi değil yalnızca, çağımızın en önemli insan hakları konularından biri aynı zamanda. Geçen yılın Nobel Barış Ödülü'nü tarihte ilk kez bir çevre aktivistinin, Kenya Çevre Bakanı Wangari Maathai'nin kazanması bu açıdan anlamlı sayılmalı.

Borçlu ve yoksul ülkelerin borçlarının iptali için vakit neredeyse çok geç oldu denebilir. Bu bahar da zengin ülkeler bu konuyu çözmezlerse, yoksul ülkeler, borçlarını çocuklarının hayatı ile peşinen – ve tabii faiziyle – ödemeye devam edecekler.

İlkbahara da tıpkı yeni yıla girdiğimiz gibi girdik: Şiddet, gerilim, kargaşa ve kaygı karışımı bir kokteylle...

Geçen hafta gazetelerde, Türkiye'nin ekonomik büyüme konusunda Çin'i de geçip OECD -ya da Başbakan Yardımcısı Şener'e göre dünya– rekorunu kırdığı yazıyordu. Ülkece büyümek, rekor kırmak, zengin olmak... Hepsi son derece sevindirici gelişmeler şüphesiz.

Halliburton'ın eski başkanı ve ABD'nin Başkan Yardımcısı Dick Cheney şöyle demişti: "Petrol, doğadaki stratejik durumu dolayısıyla benzersiz bir konuma sahiptir. Burada sabun tozundan ya da spor giyim eşyasından bahsetmiyoruz. Enerji dünya ekonomisi için gerçekten en temel şeydir.

Wolfowitz'in, yoksullukla savaşı gündeminin birinci maddesine alan Dünya Bankası'nın başkanlığına, Bush tarafından "önerilmesi", Dünya Bankası'nın eski baş ekonomisti Stiglitz'in nitelemesiyle, "bir provokasyon, ya da provokasyon gibi görünecek bir duyarsızlık eylemidir." Ve bu provokasyon, ABD yöne

Gelecek hafta Irak'ın işgalinin ikinci yıldönümü. İki sene önce, bu işgalin sebebi, Saddam diktatörlüğünün elinde korkunç silahlar bulunması idi. Ve bir de, Irak'ın El Kaide terör şebekesiyle bağlantıları bulunması tahmini. Geçen sene, bu gerekçeler değişti.

Barışgücü'nün "savaşgücü" olmaktan ve Irak'tan çıkmasını talep eden İtalyan protestoculara karşı, Protestan Amerikan Başkanı'nı ve Barışgücü maskeli işgalgücü ortaklığını savunmak üzere, kendi "gövdesini siper eden" Berlusconi'ye, maskeli tiyatro Commedia Dell'Arte'den bir rol yakıştırsak mı?

Çevre bakanlarının esas - ve belki de tek görevleri, bildiğimiz tanımıyla tabiatı korumaktır. "Onlar sanayileşmiş, bize 'tabiatı koruyun' diyorlar. Bunu kabul edemeyiz" diyen T.C. Çevre Bakanı da, dünyada çevreyi korumayı kategorik olarak reddeden ilk çevre bakanı olarak tarihe geçecektir elbette.

Beş yıl önce, "Medeniyetler Çatışması" tezi ile çok iyi tanınan, Profesör Huntington, "Dünyanın çoğunluğu Amerika Birleşik Devletleri'ni bir haydut devlet olarak görüyor, ve onu kendi varlıklarına yöneltilmiş en büyük tehdit olarak algılıyor" demişti.

Dünyanın her tarafında buzullar eriyor, yarı donmuş topraklar çözülüyor, kuraklık, fırtına, sel ve sıcak dalgaları gibi, iklim değişikliğinden kaynaklanan "doğal" felaketler, deprem gibi iklimden bağımsız öteki doğal felaketlere göre kat be kat artıyor; mercan kayalıkları "ağarıp" ölüyor; planktonla

Düpedüz düzmece olmadıkça, seçim kendi içinde ve bizatihi bir demokrasi umudunu içermesi açısından önemli görünüyor. Ama, bu ahlak ve hukuk dışı korkunç işgale karşı, tüm dünyanın var gücüyle karşı çıkması gerekliliği konusunda zerrece bir fark getirmiyor elbette.

Nice zamandır, Başkan'ın bir fantezi dünyasında yaşadığı, gerçekliği sürekli yadsıdığı söyleniyor kimi gazetelerde ve televizyonlarda. Oysa, Başkan fantezi dünyasında gezmiyor.

ABD, çağın "görünen" büyük felaketi tsunami kurbanlarına yardım etmek için 350 milyon dolar ayırırken, Irak'ta yüz bin insanın üstünde ölüm getiren savaş ve işgale, şu yazının yazıldığı saate kadar 150 milyar dolardan fazla harcamış durumda. Yani, sadece bir buçuk gün için bu kadar para harcıyor.

Büyük felaketin ardından, günün ve belki de bin yılın ender iyi haberlerinden biri şöyle geldi: Tsunaminin yerle bir ettiği o uzak, yapayalnız Andaman, Nicobar ve Sentinel adaları üzerinde yıkımdan sonra canlı kalan insan olup olmadığını keşfe çıkan sahil koruma helikopterine bir ok atıldı!

Honorable Presidents, Prime Ministers, Ministers, Members of Parliament, Corporate Presidents, Chairmen of the Board, CEOs, and other very important persons...

Kayıplar hanesinin başına çocukları koyuyoruz tabii. Depremin ardından gelen dev dalgaların altında kalarak yokolup giden çocukların tam sayısı hiçbir zaman bilinemeyecek herhalde, ama en az 150 bin kişinin öldüğü ve bunların da en az üçte birinin çocuk olduğu BM yetkilileri tarafından bildirildi.

"Birinci sınıf bir zekânın sınavı, birbirine zıt iki fikri, aynı anda zihninde tutabilmek ve zihnin işlevselliğini de ayakta tutabilmektir.

Sayın Başkanlar, Başbakanlar, Bakanlar, Parlamenterler, Şirket Başkanları, Yönetim Kurulu Başkanları, Murahhas Âzalar ve diğer Başkanlar; Süslü püslü, ışıltılı pırıltılı çam ağacının dallarına asılı rengârenk çorapların içindeki Noel armağanlarını sevgili çocuklara dağıtma törenine başlamadan önce..

"Kim Avrupalı?" Bu sorunun cevabını Avrupa da dahil – hatta başta Avrupa – olmak üzere dünyanın herhangi bir kıt'asında verebilecek kimse olduğunu söylemek zor.

Yeni dönemde Bush yönetimi, ABD'nin dört bir yanındaki el değmemiş topraklarını petrol ve doğal gaz çıkarımına açmayı, nükleer santral yapımları üzerindeki yasakları kaldırmayı, örnek başarılar elde etmiş Temiz Hava Yasası'nı, Tehlikeye Düşmüş Türleri Koruma Yasası'nı, Ulusal Çevre Siyasaları Yasası

Siyasete atılan insanların en büyük arzusu, bir şekilde "tarihe geçmek" oluyor, anladığım kadarıyla. Kimin, hangi tarihe ve nasıl geçeceği gibi hayli girift, muğlak ve tartışmalı bir konu bir yana bırakılırsa, bu arzuyu normal karşılamak gerekir herhalde.

İki gün önce Felluce yakınlarında toplu mezarlar bulunduğu bildirildi.

"Düşünüyorum da, komşu mahallelere bomba yağdığını duydukça, sıra şimdi bana gelecek diyorum. İnsanlar çok korktuğu için, yüksek sesle dua edip duruyor. Bazen, çok tuhaf, abuk sabuk şeyler söylediklerini duyuyorsun: Oracıkta doğaçlama dualar uyduruyorlar...