Kes / Biç #11

Nefes de çoğu zaman ancak değiştiğinde fark ettiğimiz bir şey.

Bu hafta çok nefeslendim. Dinlenmek için değil, eğlenmek için çıkacağım bir tatile hazırlanırken biriken işler arasında. Aylardır spor yapmadığım için evin yokuşunu bu sıcakta çıkarken. Alerjim yüzünden gecenin bir yarısı uyanınca. Çaptan düştüğümü ilk ciğerlerim söyledi.

Nefes biraz dürüsttür. İnsan kendine yalan söyleyebilir ama nefesine pek söyleyemez.

Bu yüzden bu hafta programa nefes alan müzikleri düşünerek başladım. Yalnızca melodileriyle değil, nefes alış verişleriyle hafızamda kalan parçaları seçmeye çalıştım. Kimi zaman bir saksafonun ciğerlerinde, kimi zaman bir davulun genişleyip daralan ritminde, kimi zaman da iki nota arasındaki sessizlikte...

Junior Mesa'nın "Quit Your Job, Runaway!"i, isminden başlayarak, her şeyi bırakıp gitme fikrini davet ediyor. Ben işimi bırakamıyorum ama birkaç günlüğüne uzaklaşmayı hayal edebiliyorum. Bazen ritim değişikliği de yeterli oluyor.

Yusef Lateef, "Purple Flower" ile nefesi melodinin içine yerleştiriyor. Genişliyor, daralıyor, tekrar başlıyor. Ardından Stelvio Cipriani'nin "Mary's Theme"i ve Deniz Cuylan ile Felbm'in birlikte ürettiği "No Such Thing", nefes alan dokularla bölümün atmosferini neredeyse görünmez biçimde birbirine bağlıyorlar.

Bölümün tam ortasında The Kahil El'Zabar Quartet var; "A Time for Healing". Bu parça, iyileşme zamanının geldiğini büyük sözlerle değil, ona yer açarak söylüyor. Ardından Chico Hamilton, Joe Henderson ve Trinidadlı piyanist Clive Zanda geliyor. İhtiyacım olan Karayipleri ve Afrika'yı, ritimleriyle nefesime taşıyorlar.

Sonra Marc Ribot, Haitili besteci Frantz Casseus'un "Haitian Suite / Petro" eserine yeniden dokunuyor. Rita Payés ile annesi Elisabeth Roma'nın Imaginasında ise trombon ve gitar birbirini ikna etmeye çalışmıyor, aynı odada birlikte nefes alıyorlar.

Renaud Garcia-Fons'un "Soledad de Exilios"u, kontrbasın da insan sesi kadar kırılgan olabileceğini hatırlatıyor mu?

Kapanışta ise Bendik Giske var. Cruising. Norveçli saksafoncu, yıllardır müziğini beden, nefes ve tekrar fikri üzerine kuruyor. Döngüsel nefes tekniği sayesinde saksafon neredeyse hiç susmuyor. İlk dinleyişte insan bunun bir teknik olduğunu düşünüyor. Bir süre sonra tekniği unutuyor. Geriye yalnızca nefes kalıyor.

İçinden geçen parçalar:

Junior Mesa - "Quit Your Job, Runaway!"
Yusef Lateef - "Purple Flower"
Stelvio Cipriani - "Mary's Theme"
Deniz Cuylan feat. Felbm - "No Such Thing"
The Kahil El'Zabar Quartet - "A Time for Healing"
Chico Hamilton - "Abdullah And Abraham"
Joe Henderson - "Black Narcissus"
Clive Zanda - "Ogun"
Marc Ribot - "Haitian Suite / Petro"
Rita Payés & Elisabeth Roma - "Imagina"
Renaud Garcia-Fons - "Soledad de Exilio"
Bendik Giske - "Cruising"

Kırpılmış diğer sesler:

Kadıköy gün batımı sokak sesleri
Ağız sesleri
Perfect Days (2023)
Köpek yalama sesleri
Köpek nefesleri
İnsan nefesleri
Meredith Monk – "Dolmen Music"
Toshiya Tsunoda – "Small Sand Stream on Beach"
Björk – "Hidden Place"
The Prodigy – "Breathe"