Mücadelenin Seyri

Dünyanın dört bir yanında sokaklar, derinleşen eşitsizliklerin, ağırlaşan yaşam koşullarının ve giderek büyüyen toplumsal hoşnutsuzluğun yankılandığı birer mücadele alanına dönüşüyor. Bir yanda sertleşen güvenlik politikaları ve otoriterleşme eğilimleri, diğer yanda sınırları aşan dayanışma arayışları, dünyanın farklı noktalarında toplumsal mücadelelerin seyrini yeniden şekillendiriyor. Sokaklardan yükselen bu sesler, nasıl bir dünyada, hangi koşullarda ve kimin geleceği için yaşayacağımıza dair giderek büyüyen küresel bir hesaplaşmanın da habercisi.

Ufuk Turu‘nda, Fransa başta olmak üzere Avrupa’da hayat pahalılığına, konut krizine ve eğitim sistemindeki sorunlara karşı yükselen toplumsal hareketleri değerlendirirken; Açık Gazete‘de ise Paris’te bulunan Oryan Madra’dan sokaklardaki atmosfer, polis müdahaleleri, Macron yönetiminin tepkisi ve eylemlerin medyaya yansımaları hakkında bilgi aldık.

Web sitesinden…

Açık Yeşil‘de, Akbelen’de acele kamulaştırma kararına ilişkin son gelişmeleri, COP31 öncesinde Türkiye’nin fosil yakıt politikalarını, IPCC’de yaşanan tıkanıklığı ve Birleşmiş Milletler Çevre Programı’nın yeni Emisyon Açığı Raporu’nu ele alarak; küresel ısınma hedeflerinden Türkiye’nin artan sera gazı emisyonlarına uzanan iklim krizinin güncel tablosunu değerlendirdik.

Gelecek Ekonomileri ve Sosyal Girişimcilik‘te, İklim Öncüleri’nin kurucusu, sosyal girişimci, iklim eylemi danışmanı ve aktivist Baran Örnek’ten COP31 öncesinde gençlik iklim hareketlerinin talepleri, iklim adaleti ve gençlerin karar alma süreçlerine katılımı hakkında bilgi aldık.

Onarım Çağı‘nda, DİSK’e bağlı Enerji-Sen’in avukatı Mustafa Avcıoğlu ile Aliağa’daki Smart Solar fabrikasında süren işçi direnişini, sendikal örgütlenme mücadelesini, yenilenebilir enerjiye geçiş sürecinde kamusal enerji politikalarını, enerji demokrasisini, adil geçişi ve mülksüzleştirme sorununu gündemimize aldık.

Haftanın İklim Zirvesi‘nde, EGEÇEP avukatlarından İpek Sarıca ile İliç katliamının ardından devam eden yargı sürecini, doğanın hakları açısından davaya müdahil olma talebinin reddedilmesini, ekokırım tartışmalarını ve çevre felaketlerinin sınır aşan etkileri karşısında uluslararası hukukun yetersizliklerini mercek altına aldık.

Antroposen Sohbetler‘de, Uganda’daki şempanze topluluklarının değişen ilişkilerinden yola çıkarak biyolojik çeşitliliğin korunmasını, ekosistemlerin bütünlüğünü ve Birleşmiş Milletler Biyolojik Çeşitlilik Sözleşmesi 17. Taraflar Konferansı öncesinde doğa koruma politikalarının geleceğini ele aldık.

İklim Kuşağı Konuşuyor’da, Erivan’da düzenlenen Biyolojik Çeşitlilik COP17 Zirvesi’ni, IPCC’nin yedinci değerlendirme raporunun takvimine ilişkin siyasi anlaşmazlıkları, Atlantik ve Pasifik’teki kasırga hareketliliğini, Antarktika’daki Thwaites Buzulu’nun hızlanan kaybını ve Avrupa’dan Türkiye’ye gönderilen plastik atıkların yol açtığı çevre kirliliğini ele alırken; yaklaşan COP31 öncesinde verilen iklim ve doğa koruma taahhütlerinin ne ölçüde hayata geçirildiğini sorguladık.

Günebakan İletiler‘de, 16 Ekim Dünya Gıda Günü’nden hareketle iklim krizi, tarım politikaları, gıda güvenliği ve israfı ele alırken; medyanın ve reklamların tüketim alışkanlıklarımız üzerindeki etkisini, sosyal medyadaki yemek kültürünü ve sürdürülebilir gıdanın geleceğini değerlendirdik.

Hüsnükabul‘de, All Living Things Environmental Film Festival programcısı Isha Tomar ile BIFED’de gösterilen Hindistan yapımı üç belgesel üzerinden iklim krizini, su kıtlığını, ekolojik yıkımı ve yerinden edilmeleri konuşurken; çevre mücadelelerinde belgesel sinemanın, bağımsız medyanın ve toplumsal dayanışmanın rolünü sorguladık.

Açık Gazete‘de, Ahmet Tonak ve Sungur Savran’dan 6 Ekim’de hayatını kaybeden Marksist iktisatçı Anwar Shaikh’in düşünsel mirasını, Marksist iktisat teorisine katkılarını, kapitalizm ve kriz analizlerini dinledik.

Altın Saatler’de, İnşaat Mühendisi ve Su Politikaları Uzmanı Dursun Yıldız ile İstanbul’da yaşanan sel felaketinin nedenlerini, iklim krizinin etkilerini, plansız kentleşmenin yarattığı riskleri ve taşkınlara karşı bütünleşik su yönetimi ile kurumsal koordinasyonun önemini konuştuk.

Ekonomi Politik‘te, fon skandalının siyasi ve bürokratik boyutlarını, sorumlulara yönelik işlem yapılmamasını ve krizin ekonomi üzerindeki etkilerini değerlendirirken; yüksek enflasyon, gelir dağılımındaki bozulma, muhalefete yönelik baskılar ve seçim tartışmaları üzerinden Türkiye’nin ekonomi politik gündemini mercek altına aldık.

Kültürel Miras ve Koruma: Kim İçin? Ne İçin?’de, Hasanpaşa Gazhanesi’nin korunması, restorasyonu ve yeniden işlevlendirilmesi süreçlerinde yer alan akademisyenler, mahalle sakinleri ve Gazhane Çevre Gönüllüleri’nden Gülsün Tanyeli, Sevgi Büyükşahan, Işık Demirtaş ve Gül Köksal ile Hasanpaşa Gazhanesi’nden Müze Gazhane’ye uzanan 30 yıllık koruma ve yaşatma mücadelesini; mahallelinin bu süreçteki rolünü, katılımcı restorasyonun sonuçlarını ve Müze Gazhane’nin bugünkü işleyişini değerlendirdik.

Sakat Muhabbet’te, 10-11 Ekim tarihlerinde Bursa Nilüfer’de düzenlenen “Eşit Yaşam, Ortak Gelecek” buluşmasından ses kayıtları eşliğinde engelli haklarını, erişilebilirliği, bağımsız yaşamı, akıllı ev teknolojilerini ve dayanışmayı ele alarak; Nilüfer Belediyesi’nin engelli bireylere ve ailelerine konaklama imkânı sunduğu Bizim Bahçe’yi tanıttık.

Dünya Mirası Adalar‘da, Atlar İçin Yeni Hayat Derneği’nin kurucusu ve Adaların Atları Platformu üyesi Yosun Karaca ile Adalar’ın son atlarının gönderilmesini, yaya yollarının araçlara açılmasını, atların sağlıklı koşullarda Adalar’da yaşamalarının mümkün olup olmadığını ve 150 yıllık atlı yaşam kültürünün geleceğini ele aldık.

homo ludens’te, Doom’un 30 yıl sonra ortaya çıkan sıradışı haritası MyHouse.wad üzerinden değişen mekânları, kaybolan koridorları ve tekinsiz evleri keşfe çıkarken; oyunun Yapraklar Evi romanıyla kurduğu ilişkiden yola çıkarak bellek, yas, kayıp ve geçmişi yeniden kurma arzusunu konuştuk.

Öte yandan

Açık Gazete ekibinin gündem odaklı önerdiği makale ve analizlerden oluşan okuma önerilerine ulaşmak için internet sitemizi ziyaret edebilirsiniz.

Apaçık Radyo Program Destekçisi Olun

Ömer Madra ile 10 Maddede İklim Değişikliği | Ekokırım

Ekokırım nedir ve neden uluslararası hukukta bağımsız bir suç olarak tanımlanması isteniyor? Ekolojik yıkımın sorumluları hesap verebilir mi? Gezegenin haklarını koruyacak bir hukuk mümkün mü? Ömer Madra anlatıyor.

Türkçe Caz, Senfoni ve Evladiyelik Müzik

Apaçık Radyo’nun YouTube serisi Açık Dergi: Portreler’de, sesiyle hayatımızın en özel anlarına eşlik eden, Türkçe caz sahnesinin en değerli isimlerinden Jülide Özçelik’i ağırladık.

Gelenekler ve vaat ettikleri

Resim Heykel Müzesi’nde ilk kuşak ressamlar, İzmir’de Pompidou sergileri, İş Sanat Sahnesi’nde uluslararası orkestralar, Paco Peña ve Musa Eroğlu konserleri, Black Box’ta yıl boyu ücretsiz buluşmalar. İş Sanat Genel Müdürü Defne Turaç ile 2026-2027 sezonunu Açık Dergi‘de konuştuk.

Hoshina Anniversary ve Watechno Üçgeni

Login‘den Christopher Çolak, Japon geleneksel çalgılarını ve “Wa” kültürünü techno, house ve elektronik kulüp ritimleriyle harmanlayarak “watechno” türünü yaratan Hoshina Anniversary’nin, Musar Recordings etiketiyle yayımlanan yeni EP’si Sankaku hakkında bilgi verdi.

Birkaç saat, bir gün, bazen yıllarca İstanbul

Haftanın Kitabı‘nda Ceyhan Usanmaz, Melih Yıldız’ın yeni yayımlanan Onların İstanbul’u kitabından hareketle Ernest Hemingway’den Agatha Christie’ye, Virginia Woolf’tan Mark Twain’e, Maksim Gorki’den James Baldwin’e uzanan dünyaca ünlü yazar ve sanatçıların İstanbul tanıklıklarını ele alarak; kentin farklı dönemlerde, farklı gözlerden nasıl görüldüğünü ve her birinin hafızasında nasıl izler bıraktığını anlattı.

Haftanın karikatürü

Açık Gazete‘nin köşelerinden Haftanın Karikatürleri‘nde, Ben Jennings’in çizimi haftanın karikatürü olarak seçildi.

Haftanın sözü

“Her hal-ü kârda, bütün bu [saydığım] ülkelerde halklar dehşet verici hayatlara katlanmaya devam ederken, dünya da gerçekten ağza alınamayacak korkunçlukta bir felakete doğru yaklaşırken, bütün bunların petrole bağlı olduğu gerçeği bize bir çıkış yolu öneriyor gibi: petrolü hayatlarımızda daha az önemli kılmak.” — Yazar, gazeteci, akademisyen ve kıdemli iklim aktivisti Bill McKibben, “Barış hareketi ile iklim hareketi aynı şey mi?” başlıklı son makalesinde, güneş panellerinin bütün dünyada yeni barış sembolü olarak karşımıza çıktığı tesbitini yapıyor. (The Crucial Years)