Kıyılarımız daha da mı ticarileşecek?

Geçtiğimiz hafta konuklarımız Göcek Kent Konseyi Halk Meclisi Başkanı Onur Ugan ve çevre konularına yoğunlaşan Avukat Bora Sarıca ile anayasal hakkımız olan kıyılardan serbest ve eşit bir şekilde yararlanma hakkımızı somutlaştıran Yargıtay kararını ele almış ve 9 Ağustos’ta yayınlanan Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı kararını konuşmuştuk. Bu akşam ise Bakanlık tarafından yayınlanan yönetmelik ekine tekrar dönüyoruz ve Avukat Pervin Çelik ile bir araya geliyoruz. 

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı 2007 tarihli Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmeliğin 81. Maddesi'ne bir fıkra eklemişti ve bu maddenin başlığı “Kıyı ve Sahil Şeritlerinde Yapılacak Düzenlemeler”. Yapılan ek şöyle diyor: “3621 sayılı Kıyı Kanunu ve Kıyı Kanununun Uygulanmasına Dair Yönetmelik ile onaylı imar planı hükümlerine uygun olarak düzenleme yapılması kaydıyla, Bakanlıkça uygun görülecek kıyı ve sahil şeritleri ve bu alanlar üzerinde yapılması zorunlu ticari üniteler; hasılat ve/veya gelirden pay alınması suretiyle, bu alanların bakım, onarım, güvenlik, temizlik ve benzeri işletme uygulamalarının yürütülmesini sağlamak amacıyla Bakanlığın merkez teşkilatına, döner sermaye işletmesi müdürlüğüne, bağlı, ilgili ve ilişkili kurum, kuruluş ve bunların iştiraklerine düzenlenecek protokol ile kiraya verilebilir.”

Konuğumuz Pervin Çelik’e 81. Madde'ye eklenen bu fıkrayı nasıl yorumladığını soruyoruz. Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkındaki Yönetmeliğe yapılan bu ek fıkra ile kıyı ve sahil şeritlerinin bakanlık teşkilatlarına da kiralanabileceği düzenlenmiş durumda. Bakanlık teşkilatlarına da diyoruz, zira bu yönetmelikte bahsi geçen devletin hüküm ve tasarrufu altındaki kıyılar ve sahil şeritleri hali hazırda belediyelere, mahalli idarelere kiralanabiliyor. Ayrıca 2013 tarihli Tabiat Varlıkları ve Doğal Sit Alanıyla, Özel Çevre Koruma bölgelerinde bulunan Devletin Hüküm ve Tasarrufu altındaki yerlerin idaresi hakkındaki yönetmelik ile düzenlenen koruma altında olan kıyılar ve sahil şeritleri de kiralanabiliyor, tahsis edilebiliyor, işletme veya kullanma izni verilebiliyor – koruma altındaki kıyılarda özel şirketler de devreye girebiliyor. Biz de Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmeliğin 81. Maddesi'ne eklenen bu yeni fıkrayı yorumluyor; “hasılat ve/veya gelirden pay alınması suretiyle…kiralanabilir” yaklaşımı kıyılarımızın daha da ticarileşmesinin önünü mü açıyor sorusunu Pervin Çelik ile cevaplıyoruz. 

Tekrar hatırlatalım: Anayasa hükmüne göre; “Kıyılar, Devletin hüküm ve tasarrufu altındadır. Deniz, göl ve akarsu kıyılarıyla, deniz ve göllerin kıyılarını çevreleyen sahil şeritlerinden yararlanmada öncelikle kamu yararı gözetilir” ve 3621 sayılı Kıyı Kanunu’nun 5. maddesi hükmüne göre, “Kıyılar, Devletin hüküm ve tasarrufu altındadır. Kıyılar, herkesin eşit ve serbest olarak yararlanmasına açıktır, Kıyı ve sahil şeritlerinden yararlanmada öncelikle kamu yararı gözetilir.” 6. maddesi hükmüne göre, “Kıyı, herkesin eşitlik ve serbestlikle yararlanmasına açık olup, buralarda hiçbir yapı yapılamaz; duvar, çit, parmaklık, tel örgü, hendek, kazık ve benzeri engeller oluşturulamaz.”

Henüz geçen hafta çok sevgili, çok kıymetli arkadaşımız Müge Yorgancı Ozar’ı kaybettik, acımız çok derin. Bu programı Müge’nin anısıyla birlikte yaptık…