Ömer Madra ile 10 Maddede İklim Krizi | Adil Geçiş Mekanizması

Şimdi “Adil geçiş” (just transition), iklim kriziyle mücadelede fosil yakıt endüstrisi ve yüksek emisyonlu diğer sektörlerdeki dönüşümün bu sektörlerde çalışan işçiler, fosil yakıt sektörlerine bağımlı bölgelerde yaşayan insanlar, düşük gelirli haneler ve gelişmekte olan ülkeler açısından adil biçimde gerçekleşmesinin sağlamasını ifade ediyor. 

Örneğin, emisyonları sıfırlama hedefi doğrultusunda kömür madenlerinin kapatılması gerekiyor ama maden işçileri ve aileleri ne olacak peki? Bu işçiler başka sektörlere kaydırılacak ise işçilere yeni işler için gereken eğitim ve beceri kazandırma çalışmaları kim tarafından finanse edilecek? 

Madenlerin kapatılmasıyla ekonomik olarak etkilenecek kentler nasıl desteklenecek? Kadınlar, gençler, yerli halklar, göçmenler ve kayıt dışı çalışanlar bu dönüşümden nasıl etkilenecek? 

İşte bu gibi sorunların pratikte nasıl çözüleceğini belirlemek için de Adil Geçiş Mekanizmaları’nın hazırlanması öngörülüyor. Bu mekanizmalara ulusal düzeyde ihtiyaç olduğu gibi uluslararası düzeyde de ihtiyaç var. Bu nedenle de Brezilya’da gerçekleşen son COP zirvesinde, COP30'da, ilk kez bir “Just Transition Mechanism” (Adil Geçiş Mekanizması) geliştirilmesi konusunda anlaşmaya varıldı. 

Mekanizmanın amacı; uluslararası işbirliğini artırmak, teknik yardım sağlamak, kapasite geliştirmek, bilgi paylaşımını güçlendirmek, adil ve kapsayıcı geçişleri mümkün kılmak şeklinde tanımlandı. 

Fakat Adil Geçiş Mekanizmaları’nın oluşturulmasına yönelik kararın Antalya’daki COP31 zirvesinde alınması bekleniyor. COP30’da bu konunun yıl boyu yapılacak çalışmalarla geliştirilmesi ve COP31'de kabul edilmek üzere sunulması kararlaştırıldı. İşte, Türkiye’deki COP31 bu açıdan önemli bir dönemeç olacak gibi duruyor.  

Yani, adil geçiş kapısındayız.