Açık Gazete

Haftanın ilk Açık Gazete'sinin açılışında Bonn'daki iklim zirvesinin (COP23) açılışını, bu konferansın neden anlamlı ve önemli olduğunu konuştuk. Zirve arifesinde on binlerce insan "insanlığa karşı varoluşsal bir tehdit" olarak nitelenen kömüre karşı "iklimi koruyun, onu yerin dibinde tutun!" sloganıyla barışçıl protesto yürüyüşüne çıktı, gözlerine biber gazı sıkan polisle "meydan muharebesi" şartlarıyla karşılaştı.

Açık Gazete'nin Ekonomi Politik köşesinde Ali Bilge ile, yeni yayımlanan Cennet Belgeleri (Paradise Papers) adı verilen dokümanlardan yola çıkarak, Panama Belgeleri'ni, yolsuzlukları, Rusya Devlet Başkanı'nın Türkiyeli iş adamına verdiği dostluk madalyasını, TC Devlet Başkanı'nın yerli otomobil üretimi için "5 babayiğit" diye tanımlayarak 5 iş adamına yaptığı çağrıyı, elektrikli arabaları, hibrid arabaları ve bütün bunlarla bağlantılı olarak iklim krizini konuştuk.

İlk saatte önce hikâye anlatıcılarını konuştuk. Yeni yayın döneminde Açık Gazete'nin açılışında her gün bir hikâyesini okuduğumuz Eduardo Galeano'nun "Hikâye Avcısı" kitabının İngilizce çevirisi gelecek hafta ABD'de yayımlanıyor.

İlk yarım saat: Kan gövdeyi götürürken gezegenimden insan manzaraları: New York'ta, mezuniyet yıldönümlerinde bisikletle tatil yapan turistler dahil 8 kişiyi kamyonla ezip geçen, 11 kişiyi yaralayan IŞİDci Özbek katilin haftalarca planlama yaptığı ortaya çıktı.

Mimar, çizer ve Açık Radyo programcısı (Açık Deniz) Beysun Gökçin'le, Ayrıntı Yayınları tarafından yeni yayımlanan "karikatür" kitabı Çizik üzerinden dünya ve memleket ahvalini konuştuk.

Açık Gazete'nin "Nereye Doğru" köşesinde Cengiz Aktar'la, Cumhuriyet gazetesi davası, tutuklu gazeteciler, Osman Kavala'nın tutuklanması gibi örneklerden yola çıkarak Türkiye'nin giderek Batı'dan uzaklaştığını ve yalnızlaşmakta olduğunu, AİHM'nin ise Türkiye ve çeşitli ülkelerdeki, insan hakları ihlallerini ve totaliter eğilimleri önleme konusunda neden işlevsiz kaldığını konuştuk. 

Programa gezegende yükselen kriz raporlarıyla başladık: Saygın Lancet sağlık dergisinin yıllık Geriye Sayma (Countdown) raporuna göre derhal harekete geçilmezse en geç 33 yıl içinde (205'ye kalmadan) küresel sağlık krizi, en az bir milyar iklim mültecisi, küresel kıtlık tehlikesi, bilumum hastalıklar ve şiddetli çatışmalarla savaşlar bizi bekliyordu. 

Bu hafta Açık Bilinç’te, Harvard Üniversitesi’nden genç bir bilimcimizi, Dr. Betül Kacar’ı ağırladık. Astrobiyoloji bilimini ve evrende yaşamın başlangıcını konuştuk.
 

Gezegen için alarm zillerinin çalması haberleriyle başladık: Dünya Meteoroloji Örgütü'nün (WMO) bildirdiğine göre dünyanın atmosferinde ısınmaya yol açan CO2 ve muadili sera gazlarının yoğunluğu 3 milyon, hatta belki 5 milyon yıl önceki seviyelere ulaştı. 

Açık Gazete'nin Ekonomi Politik köşesinde Ali Bilge ile, IMF'nin son yıllarda "neoliberalizmi" eleştiren yaklaşımlarını tarihi bir perspektifle gözden geçirdikten sonra, şimdi de Fransa'da zenginlerin vergilerinde indirime gidilmesini "tarihi bir hata" diye nitelendirmesine değindik. IMF'nin bu eleştirel söylemleriyle beraber yürüttüğü politikalara birarada bakarak bir değerlendirme yapmaya çalıştık. Dünya milyarderlerinin sadece 2016'de yüzde 17 artarak toplam 6 trilyon dolarlık yeni servetleriyle dünyada yeni "Yaldızlı Çağ"a girişlerini konuştuk.

Açık Gazete'ye kâinatın derinliklerinden başladık: NASA yıldızlar arası cisim keşfetti: A/2017 U1, 400 m çapından küçüktü ve acayip hızlıydı. İtici Güç Laboratuarından yapılan açıklamada, bununla ilgili teorilerin hep olduğu, ama yıllardır beklenen olayın bugün geldiği bildirildi. 

Haftanın son Açık Gazete programında ilk saatin neredeyse tamamı hak-hukuk-demokrasi konusundaki haberlere ve yorumlara ayrıldı. 8 insan hakları savunucusu özgürlüğüne kavuştu, kavuşur kavuşmaz da mücadeleye devam dedi.

İlk yarım saatin tamamı insan hakları hukuku hukukuna ayrıldı: "Büyükada Davası"  diye adlandırılan ve 11 insan hakları aktivistinin yargılandığı davada tutukluların tamamına tahliye kararı. Uluslararası Af Örgütü Türkiye Direktörü: "Bütün arkadaşlarımızı, içerideki bütün gazetecileri ... dışarı çıkartana kadar çalışmaya devam edeceğiz!" Avrupa Parlamentosunda farklı gruplardan 5 MV ortak açıklama ile Türkiye'de tutuklu gazetecilerin serbest bırakılmasını istedi. 

Bugün Açık Gazete'ye iyi bir haberle başladık. 5 Temmuz'da İstanbul Büyükada'da “insan hakları savunucularının korunması dijital güvenliği” konulu bir atölye çalışması sırasında gözaltına alınıp daha sonra haklarında açılan dava nedeniyle üç ayı aşkın süredir tutuklu bulunan 8 insan hakkı savunucusu, dün gece sonuçlanan duruşmada tahliye edildi. Bugün Açık Gazete'de enine boyuna bu konuyu, iddianameyi, savunmaları konuştuk.

İklimle başladık: 8 yıllık çok kapsamlı bir araştırma alarm çanlarını çalıyor: Plastikten, aşırı balık avlanmasından, kirlenmeden ve küresel ısınmadan sonra iklim değişikliğine bağlı olarak okyanusların asitlenmesi denizlerdeki (ve elbette karadaki) yaşam üzerinde ölümcül etkiler yaratacak.

Açık Gazete'de Yurttaşlık Derneği'nin Nefes projesini konuştuk. Nefes, kendi ülkelerinde veya göç yolunda kötü muameleye maruz kalmış göçmen ve mültecilere, yasal statülerine bakmaksızın psikolojik ve sosyal destek ile tıbbi vaka yönetimi hizmetleri vermeyi amaçlıyor. Konuklarımız Projes Koordinatörü Öznur Acicbe, Psikososyal Destek Aktiviteleri Sorumlusu Psikolog İclal İncioğlu ve Medikal Aktiviteler Sorumlusu Doktor Nilay Etiler'di.

Bu hafta Açık Bilinç’te Prof. Hakan Gürvit'le hafıza ve benlik ilişkisinden ve nöropsikolojide çok tartışmalı bedbaht bir vak'a olan hasta H.M.'nin hikâyesinden söz ettik.

Açık Bilinç’te bu hafta Turgay Aytaç'la birlikte, bilgiye özgür erişim ve internet'in geleceğine dair çok önemli bir konuyu ele alıyoruz: Ağ Tarafsızlığı (“Net Neutrality”).
 

Soma davasında mahkeme heyeti değişikliğinden sonra gelen hakimin ilk icraatı, tutuklulardan biri olan, tüm vardiyaların amiri Mehmet Ali Günay Çelik’tahliyesine karar vermek olurken, diğer icraatı eski heyetin çöpe attığı ve Müge Anlı’nın ‘polisin çözemediği’ cinayetleri aydınlattığı programında dillendirilen ‘sabotaj’ iddiasını yeniden araştırmak olacak. ​Ailelerin avukatları redd-i hakim talebinde bulunurken, avukatlara göre bu durum, açıkça hakimin tutukluların yanında olduğuna işaret.​ 20. celse 9 Ocak 2018'de görülecek. Avukat Can Atalay ile konuştuk.

Açık Bilinç’te bu hafta bilgisayar bilimci Chris Stephenson ile bilgisayarların kuramsal tarihçesi, evrensel hesaplama nitelikleri, yazılım-kapitalizm ilişkisi, özgür yazılım hareketi ve gelecek üzerine konuştuk.